Het Instituut Maatschappelijke Innovatie, Open State Foundation en de Universiteit van Amsterdam hebben samen het onderzoeksrapport ‘Een zwaluw’ gepresenteerd, waaruit de bevindingen blijken.
Kortere doorlooptijd
Hoewel de trendbreuk een positief signaal is, blijft de overheid nog ver verwijderd van de wettelijke norm, zo blijkt uit het rapport. De gemiddelde doorlooptijd voor informatieverzoeken kwam in 2025 uit op 143 dagen, een duidelijke verbetering ten opzichte van 188 dagen in 2024. Daarmee lijkt een einde te komen aan de stijgende lijn die sinds 2021 zichtbaar was. Toch wordt de wettelijke termijn van 42 dagen nog in 77 procent van de gevallen overschreden.
Daarnaast signaleren de onderzoekers een daling in het aantal gepubliceerde Woo-besluiten en openbaar gemaakte pagina’s. Dit roept vragen op over de daadwerkelijke transparantie van de overheid.
Voorzichtig optimisme
NDP Nieuwsmedia vindt de resultaten uit het rapport een hoopgevende ontwikkeling. De resultaten tonen aan dat de uitvoering van de Wet open overheid kan functioneren, mits deze goed wordt georganiseerd. Extra inspanning van ministeries is wel nodig om de afhandeling van Woo-verzoeken structureel te verbeteren.
Grote verschillen tussen ministeries
Opvallend zijn de aanzienlijke verschillen tussen ministeries. Zo behoren Algemene Zaken (66 dagen), Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (beide 87 dagen) tot de snelste. Daartegenover staan ministeries die fors achterblijven, zoals Asiel en Migratie (254 dagen) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (221 dagen).
Procesverbeteringen zichtbaar
Volgens het rapport zijn de verbeteringen vooral te danken aan efficiëntere processen. Bij vrijwel alle ministeries is de doorlooptijd verkort. Ook blijkt dat een groot aantal verzoeken niet automatisch leidt tot langere wachttijden, mits processen goed zijn ingericht.
Knelpunten blijven bestaan
Tegelijkertijd signaleren de onderzoekers hardnekkige problemen. Zo duurt het gemiddeld elf dagen voordat verzoekers een ontvangstbevestiging krijgen, terwijl deze tijd al meetelt binnen de wettelijke termijn. Ook wordt informatie in meer dan de helft van de gevallen deels zwartgelakt met een brede uitzonderingsgrond, zoals “het goed functioneren van de Staat”.
Oproep tot verdere professionalisering
NDP Nieuwsmedia pleit in navolging van de opstellers van het rapport voor verdere professionalisering van de afhandeling. Ministeries zouden meer van elkaar moeten leren, processen verder moeten stroomlijnen en sneller contact moeten opnemen met verzoekers. Daarnaast is meer transparantie nodig in data en monitoring, zodat beter inzicht ontstaat in prestaties en knelpunten.
