Europese Digital Fairness Act mag verdienmodel journalistiek niet ondermijnen

NDP Nieuwsmedia waarschuwt dat nieuwe Europese consumentenregels niet ten koste mogen gaan van de financiering van de onafhankelijke journalistiek.

Vandaag heeft de Europese Commissie haar voorstel voor de Digital Fairness Act gepresenteerd. Met deze wetgeving wil de Commissie consumenten beter beschermen in de digitale omgeving. NDP Nieuwsmedia onderschrijft het belang van consumentenbescherming, maar waarschuwt voor de mogelijke gevolgen van de voorstellen voor nieuwsuitgevers. Nieuwe verplichtingen moeten proportioneel zijn en rekening houden met de positie van nieuwsmedia.

Onafhankelijke journalistiek is essentieel voor een goed functionerende democratie, maar daarvoor zijn duurzame verdienmodellen wel een voorwaarde. De Digital Fairness Act moet deze economische realiteit nadrukkelijk meewegen.

Nieuwe verplichtingen mogen digitale abonnementsvormen niet belemmeren

NDP Nieuwsmedia steunt transparantie en het recht van consumenten om geïnformeerde keuzes te maken. Tegelijkertijd moeten nieuwe regels over reminders na gratis proefperiodes, beperkingen in automatische verlengingen en meer mogelijkheden voor het beëindigen van abonnementen proportioneel blijven en niet leiden tot onnodige overlap met bestaande wetgeving.

Nieuwsuitgevers moeten voldoende ruimte behouden om aantrekkelijke abonnementsvormen aan te bieden. Flexibele abonnementsmodellen zijn belangrijk om nieuwe lezers aan te trekken en journalistiek toegankelijk te maken voor verschillende doelgroepen, waaronder jongeren, studenten en huishoudens met lagere inkomens.

Beperkingen op gepersonaliseerde advertenties raken financiering journalistiek

De Digital Fairness Act breidt de beperkingen op gepersonaliseerde advertenties uit de Digital Services Act uit naar alle bedrijven. NDP Nieuwsmedia onderzoekt de praktische impact hiervan op nieuwsmedia. Advertentie-inkomsten vormen voor veel nieuwsuitgevers immers een essentiële financieringsbron, zeker voor nieuwstitels zonder abonnementen. Gepersonaliseerde advertenties dragen bij aan de financiering van professionele journalistiek en maken het mogelijk om nieuws gratis toegankelijk te houden.

Vergaande beperkingen kunnen de positie van nieuwsuitgevers op de digitale advertentiemarkt verder verzwakken, waar enkele bigtechbedrijven nu al het leeuwendeel van de inkomsten naar zich toetrekken. Aanvullende beperkingen voor nieuwsmedia zetten nieuwsbedrijven nog verder op achterstand.

Persconferentie Europese Commissie

Duidelijke regels voor digitale ontwerptechnieken noodzakelijk

NDP Nieuwsmedia onderschrijft het belang van maatregelen tegen daadwerkelijk manipulatieve digitale ontwerptechnieken, ook wel dark patterns genoemd. Regels tegen misleidende of verslavende ontwerppraktijken moeten echter duidelijk worden afgebakend en gebaseerd zijn op aantoonbare schade voor consumenten.

Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen manipulatieve praktijken en legitieme functionaliteiten die onderdeel zijn van digitale journalistiek. Denk aan gepersonaliseerde contentaanbevelingen, notificaties en automatisch afspelende video’s. Deze functionaliteiten helpen lezers om relevante journalistieke content te ontdekken.

Voorkom overlap met bestaande Europese wetgeving

De Digital Fairness Act moet aansluiten op bestaande Europese wetgeving, waaronder de Digital Services Act (DSA) en de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Nieuwe regelgeving mag niet leiden tot dubbele verplichtingen of extra administratieve lasten zonder aantoonbare meerwaarde voor consumenten.

NDP Nieuwsmedia pleit daarom voor een gerichte aanpak waarbij eerst wordt gekeken naar de handhaving van bestaande regels en de vraag welke concrete lacunes nieuwe wetgeving daadwerkelijk moet oplossen.

Bescherm de voorwaarden voor onafhankelijke journalistiek

De European Media Freedom Act (EMFA) en de European Democracy Shield onderstrepen het belang van onafhankelijke nieuwsmedia voor de democratie en een pluriform medialandschap. Het Europees Parlement en de Raad van de EU hebben onlangs nog gepleit dat nieuwe Europese wetgeving systematisch moet worden getoetst op de gevolgen voor de duurzaamheid en onafhankelijkheid van journalistieke media. Met de Digital Fairness Act doet de Europese Commissie echter precies het tegenovergestelde. De Digital Fairness Act dreigt in de huidige vorm juist extra druk te leggen op de verdienmodellen die onafhankelijke journalistiek mogelijk maken.

NDP Nieuwsmedia roept de Europese beleidsmakers en het Nederlandse kabinet op om bij de verdere uitwerking van de Digital Fairness Act nadrukkelijk rekening te houden met de kwetsbare positie van nieuwsmedia.