De speciale commissie van het Europees Parlement die zich hierover buigt, heeft vandaag ingestemd met het rapport over bescherming van de Europese democratie. Het moet vooral een verweer zijn tegen buitenlandse beïnvloeding, desinformatie en andere hybride dreigingen.
Het rapport bevat belangrijke aanbevelingen voor het versterken van de positie van onafhankelijke nieuwsmedia. Die vergroten de democratische weerbaarheid van Europa.
Het voltallige Europees Parlement zal er naar verwachting in september over stemmen.
Betrouwbaar nieuws essentieel voor democratie
De commissie benadrukt dat toegang tot betrouwbaar nieuws, mediapluriformiteit en onafhankelijke journalistiek onmisbare voorwaarden zijn voor een weerbare democratie. De Europarlementariërs kennen nieuwsmedia een cruciale rol toe spelen in het bieden van betrouwbare informatie en daarmee het tegengaan van desinformatie en buitenlandse beïnvloeding.
Rapporteur Tomas Tobé en voorzitter van de commissie Nathalie Loiseau lichten het rapport toe.
Betere handhaving Europese digitale regels
NDP Nieuwsmedia verwelkomt onder meer de oproepen in het rapport om Europese digitale regels beter te handhaven, de positie van nieuwsmedia op de online advertentiemarkt te verbeteren, betrouwbare nieuwsbronnen meer zichtbaarheid te geven op online platforms en bij nieuwe wetsvoorstellen de impact op nieuwsmedia te toetsen.
Aandacht voor gevolgen van AI voor nieuwsmedia
De commissie besteedt ook aandacht aan de groeiende invloed van kunstmatige intelligentie op de nieuwssector. Het rapport erkent dat AI-systemen gevolgen hebben voor het vertrouwen van burgers, de zichtbaarheid van journalistieke content, de advertentie-inkomsten en de bescherming van auteursrechten.
NDP Nieuwsmedia onderschrijft de oproep voor meer transparantie over het gebruik van trainingsdata voor AI-modellen en voor naleving van het Europese auteursrecht. Dit is noodzakelijk om de positie van nieuwsbedrijven en andere rechthebbenden te beschermen en om juridische zekerheid te bieden in de verdere ontwikkeling van AI.
Europees Centrum voor Democratische Weerbaarheid
Het rapport roept ook op tot een stevigere rol voor het Europees Centrum voor Democratische Weerbaarheid, dat een grotere operationele rol moet krijgen bij het signaleren en aanpakken van hybride dreigingen en buitenlandse beïnvloeding.
Hoewel NDP Nieuwsmedia de betere Europese samenwerking op dit terrein steunt, vormt dit centrum tegelijkertijd een groot risico: een dergelijk centrum mag nooit de rol krijgen om de juistheid van journalistieke inhoud van onafhankelijke nieuwsmedia te beoordelen. Het waarborgen van persvrijheid en redactionele onafhankelijkheid moet altijd voorop staan.
Oproep aan kabinet
Bij de verdere uitwerking van de European Democracy Shield is het belangrijk dat beleidsmakers nauw blijven samenwerken met de nieuwssector. De bescherming van de democratie vraagt niet alleen om maatregelen tegen desinformatie, maar ook om beleid dat onafhankelijke journalistiek versterkt.
NDP Nieuwsmedia roept het Nederlandse kabinet op om zich actief in te zetten voor een ambitieuze implementatie van de European Democracy Shield. De aanbevelingen uit het rapport vereisen ook vertaling naar concreet nationaal beleid. Prioriteit daarbij verdienen:
- de versterking van de economische weerbaarheid van nieuwsmedia;
- het waarborgen van de toegang tot betrouwbaar nieuws;
- de bescherming van de positie van onafhankelijke journalistiek in het digitale ecosysteem.
