Europees Parlement: noodzaak versterking onafhankelijke media
In de speciale commissie van het Europees Parlement is het conceptrapport van het European Democracy Shield (EUDS) gepresenteerd. Schaduwrapporteur Kim van Sparrentak (Groenen/EFA) betoogde dat een brede hervormingsagenda nodig is om de Europese democratie te beschermen. Daarbij wees zij op het belang van technologische soevereiniteit, bijvoorbeeld via GPT‑NL en de ontwikkeling van Europese alternatieven voor sociale media.
Volgens Van Sparrentak moeten vrije en onafhankelijke nieuwsmedia actief worden versterkt, omdat zij anders verder onder druk komen te staan door click‑gedreven en economisch kwetsbare verdienmodellen.
Europarlementariër Cynthia Ní Mhurchú (Renew Europe) benadrukte de veranderende nieuwsconsumptie van jongeren en pleitte voor striktere handhaving van bestaande Europese regels. Dit is volgens haar noodzakelijk om platforms verantwoordelijk te houden voor hun rol in de online informatievoorziening. Ook vroeg zij extra aandacht voor de positie van lokale media.
Europarlementariër Kim van Sparrentak in het Europees Parlement.
Senaat stelt kritische vragen over platformdominantie en AI
Ook de Eerste Kamer heeft schriftelijke vragen gesteld over het EUDS. De D66-fractie benadrukte het belang van onafhankelijke journalistiek en vrije toegang tot betrouwbare informatie. De partij vroeg het kabinet hoe het concreet uitvoering geeft aan aanbevelingen om nieuwsmedia te versterken en het mediabeleid af te stemmen op de geïntegreerde weerbaarheidsstrategie van het EUDS.
Daarnaast werden vragen gesteld over de impact van generatieve AI, de herkenbaarheid van betrouwbare informatie en de noodzaak van structurele investeringen in nieuwswijsheid en digitale geletterdheid.
De Volt-fractie richtte zich vooral op de risico’s van platformdominantie, generatieve AI en algoritmische beïnvloeding van het publieke debat. De partij wil dat het kabinet inzicht geeft in dreigingsscenario’s rond desinformatie, aanvullende maatregelen tegen machtsconcentratie bij grote techbedrijven en garanties voor de zichtbaarheid van onafhankelijke journalistiek.
Kabinetsreactie: erkenning, maar gebrek aan concrete stappen
In het BNC-fiche onderschrijft het kabinet het belang van zowel publieke als private media voor een gezonde democratische rechtsstaat. Ook erkent het de toenemende druk op de mediasector door technologische ontwikkelingen en platformdominantie.
Toch blijft de reactie volgens NDP Nieuwsmedia grotendeels procedureel. Hoewel het kabinet het belang van onafhankelijke media erkent, blijven concrete voorstellen om structurele uitdagingen aan te pakken vooralsnog uit. Een samenhangende visie op de impact van grote techplatforms en kunstmatige intelligentie op de financiering, waarde en zichtbaarheid van journalistiek ontbreekt nog.
NDP Nieuwsmedia: van ambitie naar actie
NDP Nieuwsmedia verwelkomt de Europese ambities van het European Democracy Shield, maar pleit voor aanvullend en actiever beleid, zowel nationaal als Europees. In haar position paper vraagt de brancheorganisatie onder meer om:
- Bestrijding van oneerlijke concurrentie op de advertentiemarkt
- Versterking van de online zichtbaarheid van betrouwbaar nieuws
- Bescherming van journalistieke content binnen het AI‑ecosysteem
- Structurele ondersteuning van lokale en regionale journalistiek
Volgens NDP Nieuwsmedia zijn concrete beleidskeuzes noodzakelijk voor een duurzame, pluriforme en onafhankelijke nieuwsvoorziening — een essentiële pijler van de democratische rechtsstaat.
